شترنج

مجله‌ی الکترونیکی شترنج

حمله اقلیت

خوانندگان عزیز اطلاع دارند که به زودی یک فایل آموزشی در فرمت PDF برای دانلود در بین « لینک دوستان » اضافه خواهد شد که شامل تمام اطلاعات پایه ای برای یادگیری و پیشرفت در شترنج است. منظور از « به زودی » کمتر از یک هفته دیگر است.

 

 

یکی از مهمترین تاکتیکهایی که هر شترنجباز خوب باید یاد بگیرد روش مقابله با پیاده های بیشتر توسط پیاده های کمتر است. در جنگهای کلاسیک نیز بهره برداری موفقیت آمیز از نیرویی کوچکتر در برابر نیرویی بزرگتر نشانه لیاقت و نبوغ نظامی فرمانده شناخته میشده است. خوزه رائل کاپابلانکا قهرمان بزرگ شترنج جهان ، می گوید که این امر نه تنها در شترنج بلکه در زندگی روزمره ما نیز کاربرد دارد. اکنون به دیاگرامهای فرضی زیر مراجعه کنید و دقت کنید که چگونه پیاده های سفید که در اقلیت هستند ، مانع حرکت پیاده های سیاه شده یا آماده حمله به آنها هستند.

 

     
   

الگوی اول حمله اقلیت   

نوبت حرکت :
سیاه

قلعه رفتن سفید :
خیر

قلعه رفتن سیاه :
خیر

مقصد آنپاسان :
خیر

شماره حرکت بعد :
1 #

 8 
 7 
 6 
 5 
 4 
 3 
 2 
 1 
               
               
             
             
             
               
               
               
   
a b c d e f g h
     Copy Position 
     

     
   

الگوی دوم حمله اقلیت   

نوبت حرکت :
سیاه

قلعه رفتن سفید :
خیر

قلعه رفتن سیاه :
خیر

مقصد آنپاسان :
خیر

شماره حرکت بعد :
1 #

 8 
 7 
 6 
 5 
 4 
 3 
 2 
 1 
               
           
             
               
           
               
               
               
   
a b c d e f g h
     Copy Position 
     

 

معمولترین حالت حمله اقلیت در "گامبی وزیر" ، پس از حرکات زیر ، پیش می آید :

 

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Nc3 Nf6 4.cxd5 exd5 5.Bg5 Be7 6.e3 o-o 7.Bd3 Nbd7 8.Qc2 c6 9.Nf3 Re8 10.o-o Nf8 (Diagram)

 

     
   

حمله اقلیت در عمل   

نوبت حرکت :
سفید

قلعه رفتن سفید :
خیر

قلعه رفتن سیاه :
خیر

مقصد آنپاسان :
خیر

شماره حرکت بعد :
11 #

 8 
 7 
 6 
 5 
 4 
 3 
 2 
 1 
   
   
           
           
             
       
   
         
   
a b c d e f g h
     Copy Position 
     

 

در دفاع "گرونفلد" و "رتی" نیز شرایط مشابهی فراوان دیده می شود. در دفاع "کاروکان" معمولا ً این سیاه است که می کوشد تا حمله اقلیت را در جناح وزیر تدارک ببیند. در دفاع "سیسیلی" نیز سیاه از امکان مشابهی برخوردار است. همان گونه که ملاحظه می فرمایید تنوع اشکال حمله اقلیت و روشهای گوناگون دفاع در برابر هر یک از آنها ، بسیار گسترده و بیش از حد این مقال است. بنابراین فقط به ذکر مثالی کامل از گامبی وزیر اکتفا می کنیم.

 

سفید : فلور

سیاه : آپشنیگ

باریکا - 1939

 

1.d4 d5 2.c4 e6 3.Nc3 Nf6 4.Bg5 Be7 5.e3 o-o 6.Nf3 c6 7.Qc2 Nbd7 8.cxd5 exd5 9.Bd3 Re8 10.o-o Nf8 11.Ne5 Ng4 12.Nxg4 Bxg4 13.Bxe7 Qxe7 14.a3 Rad8 15.Rfe1 Rd6 16.Ne2 Rh6 17.Ng3 Bc8 18.b4! (Diagram)

 

     
   

آغاز حمله اقلیت   

نوبت حرکت :
سیاه

قلعه رفتن سفید :
خیر

قلعه رفتن سیاه :
خیر

مقصد آنپاسان :
b 3

شماره حرکت بعد :
18 #

 8 
 7 
 6 
 5 
 4 
 3 
 2 
 1 
       
   
           
             
           
       
       
         
   
a b c d e f g h
     Copy Position 
     

این حرکت سفید در واقع آغاز حمله اقلیت بود.

 

18.... a6 19.Rab1 Qc7 20.a4 Nd7 21.Rec1 Nf6 22.Nf1 Ne4 23.b5! axb5 24.axb5 Bd7 25.Qa2 Qd8 26.bxc6 Bxc6 27.Bb5 Rg6 28.Bxc6 bxc6 (Diagram)

 

     
   

پایان حمله اقلیت   

نوبت حرکت :
سفید

قلعه رفتن سفید :
خیر

قلعه رفتن سیاه :
خیر

مقصد آنپاسان :
خیر

شماره حرکت بعد :
29 #

 8 
 7 
 6 
 5 
 4 
 3 
 2 
 1 
         
         
           
             
           
             
       
       
   
a b c d e f g h
     Copy Position 
     

 

حمله اقلیت به پایان رسیده و نتایج آن را می توان چنین خلاصه کرد : ایجاد یک پیاده ضعیف عقب مانده در c6 و سلطه کامل سفید بر جناح وزیر. سفید به اهداف استراتژیکی خود رسیده است و در این مثال می توان گفت که حمله اقلیت موفقیت آمیز بوده است.

ادامه بازی نکته جالب دیگری را در بر دارد. سیاه تلاش می کند که در جناح شاه بازی متقابلی به دست بیاورد. رخ قدرتمند او در g6 علاوه بر دفاع از c6 نقش تهاجمی خطرناکی دارد. اجازه بدهید بازی را دنبال کنیم :

 

29.Rb2 h5 30.Rbc2 Qd7 31.Kh1 h4 32.h3 Qf5 33.Nh2 Qg5 34.Ng4 f5 35.f4 Qh5 36.Ne5 Rg3 37.Re1 Rb8 38.Kh2 Kh7 39.Nxc6 Qg6 40.Rg1 Rxe3 41.Nxb8 Qg3+ 42.Kh1 Re1   ½ - ½

 

     
   

پوزیسیون فینال بازی   

نوبت حرکت :
سفید

قلعه رفتن سفید :
خیر

قلعه رفتن سیاه :
خیر

مقصد آنپاسان :
خیر

شماره حرکت بعد :
43 #

 8 
 7 
 6 
 5 
 4 
 3 
 2 
 1 
             
           
               
           
       
           
         
         
   
a b c d e f g h
     Copy Position 
     

 

سفید نمی تواند 43.Rxe1 کند. چرا که حداکثر در 5 حرکت مات خواهد شد. و در صورت انجام بازیهای دیگر ، سیاه 43....Rxg1 نموده و سفید نمی تواند از کیش دائم خارج شود. بنابراین بازی مساوی است.

اینگونه بازی متقابل در جناح شاه یکی از شیوه های اصلی مقابله با حمله اقلیت به شمار می آید.

نتیجه بحث فوق این بود که حمله اقلیت می تواند ما را به پوزیسیونی بسیار مطلوب برساند اما بهره برداری از این پوزیسیون - همچون تمام پوزیسیون ها - در گرو غافل نشدن از امکانات متقابل حریف است.

  
نویسنده : هوشنگ سعیدنیا ; ساعت ٥:٢۳ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٥/۱۱/۱٧